Wanneer bereikt Narcistisch leiderschap zijn houdbaarheidsdatum?
Met grote belangstelling volg ik de ontwikkelingen rond de Amerikaanse verkiezingen. Trump heeft de afgelopen jaren met steeds extremere vormen van zelfverheerlijking en grootheidsdenken geregeerd. Ook veel Republikeinse kiezers lijken nu aan te geven dat voor hen een grens is bereikt.
Wat mij daarbij vooral fascineert, is de vraag: hoe lang houdt narcistisch leiderschap stand?
Leiders die zichzelf steeds nadrukkelijker centraal stellen, raken vaak verstrikt in hun eigen gelijk. Zolang resultaten zichtbaar zijn of het charisma werkt, blijft de omgeving meebewegen. Maar er komt een moment waarop mensen de rekening opmaken en grenzen stellen.
Datzelfde zie je soms in organisaties.
Narcistische leiders kenmerken zich vaak door:
😈 twee gezichten: charmant en overtuigend richting directie, maar kleinerend of manipulerend richting medewerkers;
🦸🏼♀️ een sterke behoefte aan status en erkenning;
🔨 weinig oog voor de impact van hun gedrag op het welzijn van anderen;
🏆 het opeisen van successen en het afschuiven van fouten.
Zo’n patroon blijft vaak lang onzichtbaar. Pas wanneer medewerkers aangeven dat het niet langer acceptabel is én de directie het patroon doorziet, ontstaat ruimte voor verandering.
Tegen die tijd is de schade vaak al groot. Vertrouwen is aangetast, betrokkenheid afgenomen en teams zijn uit balans geraakt. Herstel vraagt tijd, aandacht en goede begeleiding, zodat een team weer veilig kan samenwerken en tot bloei kan komen.
Herken je dit uit je eigen praktijk?
~Wat was nodig om het patroon te doorbreken?
~Wat heeft het de organisatie uiteindelijk gekost?
~Hoe is gezorgd voor herstel?
